Fransa Ultra Hızlı Moda (Anti-Fast Fashion) Yasa Tasarısında Son Gelişmeler

Fransa’da tekstil sektörünün çevresel etkilerini azaltmayı amaçlayan ve kamuoyunda "Anti-Fast Fashion Yasası" olarak bilinen düzenleme kapsamında önemli bir gelişme yaşanmıştır.

Fransız Ulusal Meclisi (Assemblée nationale) ve Senatosu (Sénat) arasında oluşturulan Karma Komite (Commission Mixte Paritaire - CMP), 17 Haziran 2026 tarihinde yasa tasarısı üzerinde uzlaşmaya varmıştır. Tasarı, önümüzdeki dönemde parlamentonun nihai onay sürecine girecek olup son oylamaların Haziran ayı sonunda gerçekleştirilmesi beklenmektedir.

CMP tarafından kabul edilen metin, Ulusal Meclis tarafından Mart 2024'te kabul edilen geniş kapsamlı "hızlı moda" yaklaşımından uzaklaşarak, esas olarak Shein ve Temu gibi platformları hedefleyen daha dar kapsamlı bir "ultra hızlı moda" düzenlemesine dönüşmüştür. Bu kapsamda, Fransız ve Avrupalı moda perakendecilerinin büyük çoğunluğunun, ürün hacmi ve tamir edilebilirlik gibi kriterlerin birlikte değerlendirilmesi sayesinde düzenleme kapsamı dışında kalması öngörülmektedir.

Tasarıdaki başlıca düzenlemeler aşağıdaki şekildedir:

• Ultra hızlı moda şirketlerine yönelik mali yaptırım (malus) sistemi korunmuştur. Yaptırım tutarı ürün fiyatının %50’sine kadar ulaşabilecek olup uygulamanın 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren başlaması mümkün görünmektedir.
• Ultra hızlı moda ürünlerine yönelik her türlü reklam ve influencer pazarlaması yasaklanmaktadır.
• İlgili platformlara, yeniden kullanım, sürdürülebilir tüketim, geri dönüşüm ve ürünlerin çevresel etkileri konusunda tüketicileri bilgilendirme yükümlülüğü getirilmektedir.
• Tüketicilere ürünlerin çevresel etkileri ve döngüsel ekonomi performansları hakkında bilgi sunulması zorunluluğu korunmuştur.

Fransız Hükümeti, düzenlemenin Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu şekilde hazırlandığını ve Fransız ile Avrupalı sektör oyuncularını olumsuz etkilemeden, özellikle AB dışındaki ultra hızlı moda platformlarının yarattığı çevresel ve ticari sorunları hedeflediğini belirtmektedir.

Hükümet açıklamalarında, ultra hızlı modanın düşük fiyatlarının arkasında çevre kirliliği, kaynak israfı, yüksek karbon emisyonları, sosyal ve çevresel damping ile haksız rekabet gibi maliyetlerin bulunduğu vurgulanmıştır. Düzenleme ile daha sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi, adil rekabet ortamının güçlendirilmesi ve çevresel etkilerin azaltılması amaçlanmaktadır.

Bununla birlikte, ürün hacmi eşikleri, yaptırım hesaplama yöntemleri ve uygulama kriterleri gibi birçok kritik unsurun daha sonra çıkarılacak hükümet kararnameleri ile belirlenecek olması nedeniyle uygulama süreci EURATEX aracılığıyla yakından takip edilmekte olup, yasanın sektör üzerindeki fiili etkisi büyük ölçüde bu ikincil düzenlemelerin içeriğine bağlı olacaktır.