Bangladeş, yeni yayınlanan 2026–2029 İthalat Politikası Kararnamesi kapsamında, sanayi ve ticaret ithalatçılarının, geleneksel akreditiflerin (LC) yanı sıra, değer sınırı olmaksızın satış veya satın alma sözleşmeleri yoluyla mal ithal etmelerine izin vererek ithalat rejimini daha esnek hale getirme yönünde adım attı.
Ticaret Bakanlığı, 24 Ağustos’ta Resmî Gazete’de yayımlanan bir duyuru yoluyla yeni politikayı yürürlüğe koydu; bu politika, Haziran 2024’te süresi dolan ancak geçici olarak yürürlükte kalan 2021-2024 sayılı kararnamenin yerini aldı. Yerel basında yer alan haberlere göre, yenilenen çerçeve, ithalat prosedürlerini modernize etmeyi, ticareti kolaylaştırmayı, ihracatı desteklemeyi, yatırımı çekmeyi ve endüstriyel hammaddelere erişimi iyileştirmeyi amaçlıyor.
En önemli değişikliklerden biri değer tavanının kaldırılması. Önceki politika kapsamında, ticari ithalatçılar, belirli ürünler için geçerli koşullar ve ayrı limitlere tabi olmak kaydıyla, Bangladeş’ten yıllık 500.000 dolara kadar akreditif kullanmadan ödeme karşılığında mal ithal edebiliyorlardı. Yeni politika, doğrudan sözleşmelerin ve alternatif uluslararası ödeme mekanizmalarının daha yaygın kullanılmasını mümkün kılıyor.
Bu değişiklik, bankacılık işlemlerini azaltabilir ve ithalatçılara yurtdışı tedarikçilerle doğrudan iş yaparken daha fazla esneklik sağlayabilir. Bununla birlikte, akreditif dışı işlemlerin artması, ithalat fiyatlandırması, döviz akışları ve faturaların gerçek değerden yüksek veya düşük gösterilmesinden kaynaklanan risklerin daha sıkı bir şekilde izlenmesini gerektirecektir.
Yeni politika ayrıca Serbest Ticaret Bölgeleri (FTZ) ve Merkezi Gümrük Antrepolarının kurulmasını öngörmekte; hükümet, Bangladeş’in bölgesel ticaret, lojistik ve yeniden ihracat merkezi olarak konumunu güçlendirmeyi amaçlamakta. Bu bölgelere getirilen mallar, ithalat değerine bakılmaksızın, akreditifler, satış sözleşmeleri, telegrafik havale, bedelsiz düzenlemeler veya Bangladeş Merkez Bankası tarafından izin verilen diğer mekanizmalar yoluyla ithal edilebilir.
Merkezi gümrük antrepolarının, ihracata yönelik sanayiler için hammadde depolama ve tedarik süreçlerini iyileştirmesi beklenmektedir. Mevcut gümrük antrepo ve back-to-back akreditif imkânları, hazır giyim, özel tekstil ürünleri, çorap, deri ve deri ürünleri, gemi yapımı ve mobilya gibi yüzde 100 ihracata yönelik sektörler için devam edecektir.
Bu politika ayrıca, ihracata yönelik üreticilerin hammadde ve üretim girdilerini gümrüksüz olarak ithal etmelerine yönelik imkânları genişleterek, ihracatın çeşitlendirilmesi ve daha yüksek katma değerli ürünlerin ihracatının artırılmasına yönelik çabaları desteklemektedir.
Giyim sektörü için bu politika, asgari net katma değer şartlarını korumaktadır. Düz ve örme giysilerde, bir düzine başına fiyatı 60 dolara kadar olan ürünler için katma değer oranı, önceki düzenlemede öngörülen yüzde 20’den yüzde 30’a çıkarılırken, fiyatı 60 doların üzerindeki giysiler için yüzde 10 katma değer şartı getirilmiştir. Çocuk giysileri için yüzde 15, ayakkabı, deri ürünleri, mobilya ve alüminyum folyo gibi diğer bazı kategoriler için ise yüzde 20 katma değer şartı uygulanacaktır.
Bu politika, gümrük antreposu tesislerinde kullanılan ithal kumaşlar için de koşullar belirlemektedir. Ham veya gri kumaşlar hariç olmak üzere, ithal kumaşların gümrüksüz gümrük antreposu ithalatına hak kazanabilmesi için en az 18,29 metre uzunluğunda kesintisiz rulolar halinde gelmesi gerekmektedir. Kesilmiş veya artan parçalar bu şartlara uymayacaktır.
Hükümet, ithalat politikasında bu terimi ilk kez tanımlayarak, Yurtdışında Yaşayan Bangladeşliler (NRB’ler) için ithalat imkânlarını daha da basitleştirdi. NRB’lerin sahip olduğu onaylı sanayi işletmeleri, sermaye makinelerine, yedek parçalara ve hammaddelere daha kolay erişim imkânına sahip olacak; ayrıca Bangladeş Merkez Bankası’nın döviz düzenlemelerine uygun olarak modern uluslararası ödeme yöntemleri kullanılabilecektir.
Bu politika, ürün açıklamaları ile Harmonize Sistem (HS) kodları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan anlaşmazlıkları da azaltmayı amaçlamakta olup, sınıflandırma ve açıklamalardaki tutarsızlıkların ithalatçılar için yol açtığı gecikmeleri ve zorlukları en aza indirgemeyi hedeflemektedir.
Uluslararası ticaret anlaşmaları da yeni çerçeveye dahil edilmiştir. Bu politika, serbest ticaret anlaşmaları (STA’lar), kapsamlı ekonomik ortaklık anlaşmaları (CEPA’lar), ekonomik ortaklık anlaşmaları (EPA’lar), bölgesel anlaşmalar ve diğer ikili veya tek taraflı düzenlemelerle koordinasyonu öngörmektedir. Tercihli gümrük tarifesi uygulamasından yararlanmak isteyen ithalatçıların, menşe belgelerini ve ilgili anlaşmalarda belirtilen diğer belgeleri sunmaları gerekecektir.
Bu çerçeve, aynı zamanda 2026 tarihli Bangladeş Yatırım Yasası’nı da içermektedir; bu yasa uyarınca Bangladeş Yatırım Geliştirme Kurumu, Bangladeş Ekonomik Bölgeler Kurumu ve Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Kurumu tek bir yapı altında birleştirilmiştir.
Geniş kapsamlı serbestleştirme sürecine rağmen, söz konusu politika, standartlara uymayan veya yenilenmiş bazı mallar, belirli tehlikeli kimyasallar ve uluslararası çevre sözleşmelerinin kapsamına giren malzemeler dahil olmak üzere bir dizi ürüne yönelik kısıtlamaları sürdürmektedir. İsrail’den yapılan ithalat ve İsrail bayraklı gemilerle taşınan mallar da yasaklanmıştır.
Genel olarak bakıldığında, 2026–2029 dönemi için verilen siparişler, Bangladeş’i daha esnek ve sözleşmeye dayalı bir çerçeveye doğru yönlendirmektedir.
