Avrupa Birliği (AB) Konseyi, AB gümrük çerçevesine yönelik çığır açıcı bir reform paketini nihai olarak onayladı. Bu reform, e-ticaret kurallarının sıkılaştırılmasını, güvenli olmayan ve standartlara uymayan ürünlere yönelik daha sıkı denetimlerin getirilmesini ve uygulama ile risk yönetimini iyileştirmek amacıyla yeni bir AB gümrük otoritesinin kurulmasını içeriyor.
Yeni kurallara göre, AB dışındaki e-ticaret platformları, AB’ye mal satanlar, ithalatçı olarak kabul edilecek ve gümrük işlemlerini tamamlama ve gümrük vergilerini ödeme sorumluluğunu üstlenecek; bu yükümlülükler artık bireysel tüketicilere bırakılmayacak.
Reform ayrıca, e-ticaret gönderilerinin artmasıyla birlikte gümrük denetiminin artan maliyetini karşılamaya yardımcı olmak amacıyla, 1 Kasım’dan itibaren küçük paketlere AB çapında yeni bir işlem ücreti getiriyor. Avrupa Komisyonu, bu ücretin AB üye devletleri tarafından uygulanmaya başlanmasından önce ücretin düzeyini belirleyecek. Bu karar, değeri 150 avronun (yaklaşık 174 dolar) altında olan ithalatlar için gümrük vergisi muafiyetini kaldırmaya yönelik Konsey’in daha önceki kararından ayrı bir uygulama.
Gümrük yükümlülüklerini yerine getirmeyen e-ticaret işletmecileri, daha ağır cezalarla karşı karşıya kalabilecekken, en ciddi durumlarda, para cezaları şirketin bir önceki yıldaki yıllık ithalat değerinin yüzde 6’sına kadar çıkabilir. Diğer önlemler arasında belirli gümrük ayrıcalıklarının kaldırılması ve çevrimiçi platformlara erişimin kısıtlanması yer almakta.
Yasa, ayrıca Fransa’nın Lille kentinde yeni bir merkezi AB gümrük otoritesinin kurulmasını öngörmekte; bu otoritenin 2027 yılında faaliyete geçmesi beklenmektedir. Bu otorite, ithalat ve ihracat verilerini analiz edecek, yüksek riskli sevkiyatları tespit edecek ve üye devletler arasında gümrük denetimleri ile kriz yönetiminin koordinasyonuna yardımcı olacak merkezi bir platform olan AB gümrük veri merkezini yönetecektir.
Bu reform, “güvenilir ve denetlenmiş tacirler” olarak bilinen yeni bir güvenilir işletme kategorisi oluşturmakta. Sıkı şeffaflık ve uyum gerekliliklerini karşılayan şirketler, basitleştirilmiş gümrük prosedürlerinden yararlanacak; en güvenilir tüccarlar ise gümrük makamlarının aktif müdahalesi olmaksızın malları piyasaya sürme imkânına sahip olacaklardır.
Üreticiler, ihracatçılar, perakendeciler ve e-ticaret şirketleri için bu değişiklikler, AB pazarına satış yaparken doğru gümrük verilerinin, mevzuata uyumun ve tedarik zinciri şeffaflığının önemini artıracaktır.
AB gümrük veri merkezi, 1 Temmuz 2028 tarihinden itibaren e-ticaret işletmeleri için, 1 Mart 2034 tarihinden itibaren ise tüm tüccarlar için zorunlu hale gelecektir. Avrupa Parlamentosu’nun, metnin imzalanıp AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmasından önce, Eylül ayı içinde nihai metni onaylaması beklenmektedir.
Bu reform, AB gümrük birliğinin 4,3 trilyon avrodan (yaklaşık 5 trilyon dolar) fazla değerdeki ticareti yönetmesi ve bunun küresel ticaretin yaklaşık yüzde 14’ünü oluşturması üzerine gelmektedir. 2025 yılında, gümrük makamları yaklaşık 6 milyar e-ticaret paketini işledi; bunların yüzde 90’ından fazlası Çin’den geldi. Buna ek olarak, geleneksel ticarette 1,5 milyardan fazla ürün işlendi.
